دانشگاه کاشان نشریه ایرانی مطالعات شهروندی 2981-2445 1 1 2022 11 22 Investigating the Right to Education in Terms of Related Factors in the Legal System of Iran بررسی حق تحصیل از لحاظ عوامل وابسته به آن در نظام حقوقی ایران 83 106 113632 10.22052/ijcs.2023.248246.1000 FA محمد مظهری استادیار، گروه حقوق، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران. سید علی موسوی دانشجوی دکتری حقوق عمومی، گروه حقوق، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران. رحیم روائی دانشجوی کارشناسی ارشد حقوق عمومی، گروه حقوق، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران. Journal Article 2023 06 20 The right to education is one of the rights of citizens and considered a basic human and universal right. The right to education and freedom of education have special place in the Human Rights documents. In addition, domestic laws- both ordinary and constitutional- and high level documents have addressed this issue. This article intends to explain the position of the right to education in the legal system of Iran and improve the conditions governing the Iranian educational system in to answer the question: “How is the right to education evaluated in terms of factors related to it in Iran's legal system?”. To this end, after collecting the resources in a library study, deploying a descriptive-analytical method,  the position of the right to education and the freedom of education in the international system and domestic law were investigated. As there is an inseparable relation between the right to education and the freedom of education, the right to education can be considered a prerequisite for the freedom of education. Based on this presumption and through examining the legal system of Iran, it is found out that at different legal levels, the legislator has correctly specified the right to education as a fundamental right. However, it seems that there are flaws and defects in this field, which of course can be solved. In fact, relying on the capacities of the Principle 15 of the Constitution of the Islamic Republic of Iran, it is possible to develop plans to explain and develop local education. Furthermore, through equipping public schools and proportionally distributing them at the country level, it is possible to take an effective step towards eliminating inequality in accessing educational facilities. <strong> </strong><br />حق بر آموزش ازجمله حقوق شهروندان است که در زمرۀ حقوق بنیادین بشر و حقی جهان‌شمول برای آموزش است. حق بر آموزش و آزادی آموزش در اسناد حقوق بشری، جایگاه ویژه‌‌ای را به خود اختصاص داده است؛ در قوانین داخلی جمهوری اسلامی ایران نیز اعم از عادی و اساسی و همچنین در اسناد بالادستی به ‌این امر مهم پرداخته شده است. نوشتار حاضر با هدف تبیین جایگاه حق بر آموزش در نظام حقوقی ایران و بهبود شرایط حاکم بر نظام آموزشی در ایران، درصدد پاسخ به این پرسش است که حق تحصیل از لحاظ عوامل وابسته به آن در نظام حقوقی ایران چگونه ارزیابی می‌شود؟ شیوۀ کار بدین‌گونه است که پس از جمع‌آوری منابع به‌شیوۀ کتابخانه‌ای، با استفاده از روش توصیفی‌تحلیلی، به بررسی جایگاه حق بر آموزش و آزادی آموزش در نظام بین‌المللی و حقوق داخلی پرداخته‌ شده است، چراکه میان حق بر آموزش و آزادی آموزش، پیوندی ناگسستنی وجود دارد؛ به‌ این اعتبار می‌توان حق بر آموزش را به‌مثابۀ‌ پیش‌شرط آزادی آموزش تلقی نمود. بر این اساس با بررسی نظام حقوقی ایران درمی‌یابیم قانون‌گذار در سطوح مختلف قانونی، به‌درستی حق بر آموزش را هم‌شأن حقوق اساسی مورد تصریح قرار داده است، لکن به نظر می‌رسد در این زمینه نواقص و کاستی‌هایی وجود دارد که البته قابل رفع‌اند. درواقع می‌‌توان با در نظر گرفتن استفاده از ظرفیت‌‌های اصل 15 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، برنامه‌‌هایی را برای تبیین و رشد آموزش محلی ترسیم نمود و از طریق تجهیز مدارس دولتی و توزیع متناسب آن‌ها در سطح کشور، گامی مؤثر در زمینۀ رفع نابرابری در دسترسی به امکانات آموزشی برداشت. https://ijcs.kashanu.ac.ir/article_113632_00f3b0f7c4533d29483278ae2f876a2c.pdf