https://ijcs.kashanu.ac.ir/ نشریه ایرانی مطالعات شهروندی fa daily 1 Sat, 22 Jun 2024 00:00:00 +0330 Sat, 22 Jun 2024 00:00:00 +0330 https://ijcs.kashanu.ac.ir/article_114786.html اعتماد اجتماعی از الزامات زندگی اجتماعی در دوران مدرن محسوب می‌شود. یکی از مهم‌ترین انواع اعتماد، اعتماد نهادی است. اعتماد نهادی، بیانگر اعتماد مردم به نهادها و سازمان‌هایی است که وظیفۀ تدوین، اجرا و نظارت بر قانون، اطلاع‌رسانی و تأمین نیازهای اساسی مردم را بر عهده دارند. این پژوهش ازنظر هدف، کاربردی و ازنظر روش، توصیفی-پیمایشی است. جامعۀ ‌آماری این تحقیق، استادان دانشگاه، خبرگان و متخصصان علوم اجتماعی و مسئولان شهری مشغول در نهادهایی همچون شهرداری، استانداری و فرمانداری هستند که دارای تحصیلات دانشگاهی بوده یا سابقۀ فعالیت‌های تحقیقاتی یا عملی در حوزۀ مذکور دارند. در این روش پس از انجام مصاحبه و استخراج مطالب و تحلیل تم، 30 پیشران مشخص گردید و سپس برای مشخص شدن میزان اثرگذاری و اثرپذیری این عوامل، از نرم‌افزار میک‌مک استفاده شد. یافته‌ها نشان داده است که 8 متغیر (صداقت و گفتن واقعیت، تعهد و مسئولیت‌پذیری، نفع‌طلبی شخصی (فردگرایی)، برخورد تبعیض‌آمیز (پارتی‌بازی)، قبح فساد، سانسور و دروغ‌گویی رسانه، شفافیت دولت و نهادهای دولتی، پاسخ‌گویی و برخورد منصفانه)، متغیرهای دووجهی هستند و این پیشران دووجهی وارد نرم‌افزار سناریو ویزارد شده‌اند. با توجه به حالات متغیرها سناریوهایی تشکیل گردید که از بین آن‌ها فقط 7 سناریو سازگار بودند. تمامی 7 سناریوی سازگار ارائه‌شده وضعیت نامطلوبی از اعتماد نهادی را در آیندۀ جامعه ترسیم می‌کنند. تعدادی از عوامل مؤثر در سناریو زیرمجموعۀ فساد اداری قرار می‌گیرند. نوعی علیت قوی بین فساد و تخریب اعتماد در نهادهای عمومی (اعتماد نهادی) وجود دارد. این سناریو همچنین اهمیت ضربه نخوردن اعتماد نهادی ازطریق هر متغیر دیگر را نشان می‌دهد؛ زیرا ممکن است اعتماد به نهادها با تأثیر گرفتن از سازوکارهای دیگری غیر از ناکارآمدی آن‌ها نیز آسیب ببینند. https://ijcs.kashanu.ac.ir/article_114703.html تفاهم اجتماعی دولت- ملت به‌معنای درک متقابلِ حقوق، نیازها و خواسته‌های دولت و ملت از همدیگر است. این امر موجب فهم وجود واقعیت‌های متفاوت در آن‌ها، مصالحه بر سر خواسته‌هایشان و جلوگیری از شکاف بین آن‌ها می‌گردد. پژوهش حاضر با هدف شناسایی چیستی و چرایی تفاهم اجتماعی دولت- ملت و کارکردهای آن در کاهش گرایش به جرم انجام یافته است. روش این مطالعه از نوع توصیفی‌تحلیلی و قلمرو موضوعی آن تفاهم اجتماعی دولت و ملت در ایران است. در این پژوهش مشخص شده که گفتمان تفاهم اجتماعی دولت- ملت در واقع نوعی هم‌افزایی است که قادر بوده با ارائۀ مدلی از تعامل مثبت و سازندۀ بین دولت و ملت، به کاهش جرم و دستیابی به صلح پایدار کمک کند و مزیت‌های نوینی را نوید دهد. ازاین‌رو، اندیشۀ تفاهم اجتماعی دولت- ملت مفهومی پویا برای کاهش گرایش به جرم ارائه می‌کند؛ به‌طوری‌که با به رسمیت شناختن تضاد و تعارض، درصدد حذف یا حل این مسائل است. در این رابطه قانون‌گرایی، امنیت اجتماعی، تعلق اجتماعی، مشارکت سیاسی و اعتماد نهادی کارکردهایی شناخته شده‌اند که در کاهش گرایش به جرم نقش دارند. https://ijcs.kashanu.ac.ir/article_114787.html پژوهش حاضر با هدف پیش‌بینی مسئولیت‌پذیری براساس باورهای انگیزشی با نقش میانجی خودتنظیمی یادگیری انجام شده است. تعداد 325 نفر از دانش‌آموزان دختر متوسطۀ دوم در سه رشتۀ علوم انسانی و تجربی، ریاضی فیزیک در ناحیۀ 1 و 3 در استان فارس، شهر شیراز، سال تحصیلی 1402-1403 با استفاده از روش نمونه‌گیری خوشه‌ای انتخاب شده است. آن‌ها به سه پرسش‌نامۀ خودتنظیمی تحصیلی بوفارد (1995)، باورهای انگیزشی پینتریچ و همکاران (1990)، پرسش‌نامۀ گاف (1984) پاسخ داده‌اند. برای بررسی آماره‌های توصیفی از نرم‌افزار SPSS26 و برای معادلات ساختاری از نرم‌افزار AMOS24 استفاده شده است. از نرم‌افزار SPSS26 این نتیجه حاصل شد که رابطۀ معناداری بین باورهای انگیزشی با مسئولیت‌پذیری، باورهای انگیزشی با خودتنظیمی یادگیری وجود دارد. از نرم‌افزار AMOS24 نیز چنان به دست آمد که خودتنظیمی یادگیری می‌تواند نقش میانجی بین مسئولیت‌پذیری و انگیزش ایجاد کند. https://ijcs.kashanu.ac.ir/article_114846.html رسیدن به توسعه و برخورداری همۀ شهروندان از نتایج مثبت آن، موضوع‌ مهمی است که در سندی بین‌المللی به نام «اعلامیۀ حق بر توسعه» مورد تأیید مجمع عمومی سازمان ملل قرار گرفته است. هنگامی که در حقوق بین‌الملل سخن از «قانون» و «حق» در نیل به توسعه برای همۀ شهروندان به میان می‌آید، میزان قابلیت و انعطاف‌پذیری قوانین داخلی کشورها، برای مقدمه‌سازی برای رسیدن به «حق بر توسعه»، جایگاه ویژه‌ای پیدا می‌کند. ازآنجاکه فقه امامیه، مبنای شکل‌گیری قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران است، ضروری است که قابلیت و انعطاف‌پذیری فقه امامیه را برای تنظیم مقررات لازم برای دستیابی به حق بر توسعه، مورد بررسی و کاوش قرار داد. فقه امامیه براساس مبانی خود در قرآن، سنت و دلیل عقل، برخورداری همۀ شهروندان از رفاه و توسعه را یک حق عمومی دانسته و تلاش برای رسیدن به توسعه و عدالت را یکی از وظایف مهم حکومت می‌داند. همچنین براساس انواع احکام فقهی موجود مانند احکام ثابت و متغیر، احکام تأسیسی و امضایی، منطقة الفراغ و احکام حکومتی و همچنین مواردی در اصول فقه، توانمندی و انعطاف‌پذیری لازم برای تنظیم قوانین مورد نیاز برای رسیدن به اهداف حق بر توسعه، پیش‌بینی شده است. https://ijcs.kashanu.ac.ir/article_114845.html شناسایی فعالیت‌های غیرمولد رقیب تولید، یکی از اقدامات ضروری در راستای توسعۀ تولید ملی و افزایش توان داخلی است که از یک‌سو فرصت‌های بیشتری را برای سرمایه‌گذاری افراد در عرصۀ تولید فراهم می‌سازد و ازسوی دیگر از نوسانات و چالش‌های با منشأ غیرتولیدی در عرصه‌های تولیدی جلوگیری می‌کند. در پژوهش حاضر که با روشی ترکیبی (کیفی- کمّی) انجام شده است ضمن شناسایی این دسته از فعالیت‌ها در شهرستان ابهر به اولویت‌بندی آن‌ها از منظر فعالان عرصه‌های تولیدی این شهرستان اقدام گردید. به‌منظور گردآوری داده‌ها، علاوه‌بر مطالعات کتابخانه‌ای و اسنادی از ابزارهای مصاحبه و پرسش‌نامه و به‌منظور دسته‌بندی مضامین گردآوری‌شده در مرحلۀ مصاحبه‌ها از روش تحلیل مضمون استفاده شد؛ ضمن اینکه برای بررسی فرضیات از آزمون دوجمله‌ای استفاده شده است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد خریدوفروش املاک، مهم‌ترین فعالیت اقتصادی غیرمولد رقیب تولیدی است که توسط تولیدکنندگان این شهرستان مورد استفاده قرار گرفته است ضمن اینکه اشکالات عرصه سیاست‌گذاری و حکمرانی، ریسک بالا و هزینۀ بالای تولید سه عامل اصلی سرمایه‌گذاری این افراد در فعالیت‌های غیرمولد رقیب تولید بوده است.   https://ijcs.kashanu.ac.ir/article_115233.html هدف از این پژوهش، بررسی رابطۀ بین میزان خشونت خانگی و تمایل به خودکشی در زنان مراجعه‌کننده به اورژانس اجتماعی و بیمارستان شهید بهشتی شهرستان کاشان است. روش این پژوهش، توصیفی و از نوع همبستگی است. جامعۀ آماری این پژوهش را زنانی تشکیل داده‌اند که در تابستان ۱۴۰۱ به اورژانس اجتماعی و بیمارستان شهید بهشتی شهرستان کاشان مراجعه کرده بودند. از بین جامعۀ آماری، 100 نفر به روش نمونه‌گیری غیرتصادفی در‌ دسترس انتخاب و مورد مطالعه قرار گرفتند. برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسش‌نامه‌های تمایل به خودکشی بک (1961) و سنجش خشونت علیه زنان حاج یحیی (1999) استفاده شد. بعد از جمع‌آوری و استخراج داده‌ها، نمرات شرکت‌کنندگان با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون و آزمون کلموگروف اسمیرنف به‌وسیلۀ نرم‌افزار آماری (spss)، نسخۀ 23 مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت. نتایج پژوهش نشان داد که بین میزان خشونت خانگی و تمایل به خودکشی در زنان رابطۀ مثبت معنادار وجود دارد. همچنین نتایج نشان داد که انواع خشونت خانگی علیه زنان (روانی، فیزیکی، جنسی و اقتصادی) قادر به پیش‌بینی تمایل به خودکشی است. https://ijcs.kashanu.ac.ir/article_114546.html هدف این تحقیق بررسی میزان مشارکت شهروندان در امور شهری و رتبه‌بندی آن در بین افراد 18 سال و بالاتر این شهر می‌باشد. پژوهش حاضر توصیفی و از نوع پیمایش می‌باشد جامعه آماری تحقیق را کلیه ساکنان شهر ساری تشکیل می‌دهند. حجم نمونه 700 نفر می‌باشد که به شیوه نمونه‌گیری خوشه ای چند مرحله ای متناسب با حجم از سطح شهر ساری انتخاب شده است.برای جمع آوری داده ها از پرسشنامه استفاده شده است، همچنین برای تجزیه تحلیل داده ها از تکنیک فازی TOPSIS استفاده شده است. براساس یافته های حاصل از پژوهش به ویژه ضریب رقابت پذیری، دریافت می‌شود که شهروندان منطقه سه از لحاظ مشارکت و معیارهای آن (داره شهر، خدمات شهری، محیط زیست، فعالیت‌های نظارتی و امور عمرانی)با شاخص 0,946654 در رتبه نخست قرار گرفتند و شهروندان منطقه یک با شاخص 0,293544 و منطقه دو با شاخص0,204235 به ترتیب رتبه دوم و سوم را به خود اختصاص دادند و قابل توجه است که تفاوت مشارکت شهروندان منطقه یک با دو منطقه دیگرزیاد و قابل توجه است. با توجه به محاسبات آنتروپی شانون در بین معیارهای بررسی مشارکت، شاخص فعالیت‌های نظارتی بیشترین پراکندگی را داشته که بیانگر بیشترین اهمیت و وزن در بین شاخص‌های دیگر مشارکت بوده است. به طور کلی می‌توان گفت که شهروندان در شاخص فعالیت‌های نظارتی بیشترین مشارکت را داشته و در شاخص اداره شهر که بیانگر گرایش و همکاری با شهرداری و شورا ی شهر است که کمترین اهمیت و وزن را به خود اختصاص داده کم‌ترین مشارکت را داشته‌اند. https://ijcs.kashanu.ac.ir/article_115234.html پژوهش حاضر با هدف بررسی درک شهروندان تهرانی از مفهوم زیبایی و رابطه آن با اقدام به زیباسازی بدن انجام شده است. در این راستا، متغیرهایی مانند سرمایه‌های اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی، دینداری، مصرف رسانه‌ای، نوگرایی و پیروی از گروه‌های مرجع مورد تحلیل قرار گرفت. این مطالعه به روش پیمایش و با استفاده از پرسشنامه ساختاریافته انجام شد. جامعه آماری شامل شهروندان ۲۰ تا ۵۰ ساله تهران بود و بر اساس فرمول کوکران، ۳۸۳ نفر به‌صورت نمونه‌گیری طبقه‌بندی‌شده تصادفی از مناطق شمال، مرکز و جنوب شهر انتخاب شدند تا تنوع اقتصادی و فرهنگی در نمونه لحاظ شود. یافته‌ها نشان داد که درک زیبایی در میان شهروندان تهرانی بیشتر بر معیارهایی چون تناسب اندام، پاکیزگی و شادابی چهره استوار است، اما در عین حال حدود ۸۰ درصد از پاسخ‌گویان تمایل به دستکاری بدن برای زیباتر شدن داشتند. نتایج تحلیل چندمتغیره حاکی از آن است که نگرش به زیبایی‌های پرمخاطره، مصرف رسانه‌ای و سرمایه اقتصادی نقش تعیین‌کننده‌ای در تمایل به زیباسازی بدن دارند. این یافته‌ها بیانگر آن است که زیبایی در جامعه شهری تهران، فراتر از امری زیباشناختی، به پدیده‌ای فرهنگی و اجتماعی تبدیل شده که با سرمایه، رسانه و گفتمان‌های مدرن در هم تنیده است. در بخش پایانی، دلالت‌های اجتماعی و فرهنگی نتایج برای مطالعات هویت، بدن و شهرنشینی مورد بحث قرار گرفته است. از جمله محدودیت‌های پژوهش می‌توان به طولانی بودن فرایند مصاحبه، دشواری فهم برخی مفاهیم توسط پاسخ‌دهندگان، محدودیت جغرافیایی نمونه‌ها و اتکای داده‌ها بر خوداظهاری اشاره کرد. https://ijcs.kashanu.ac.ir/article_115491.html این پژوهش با توجه به اهمیت بنیادین قوه‌ی قضائیه در جوامع اسلامی و غیر اسلامی و نیز ضرورت استقلال و مشروعیت نظام قضایی، به بررسی نقش و تأثیر مشارکت شهروندان در انتخاب قضات محاکم می‌پردازد. هدف اصلی این پژوهش، پاسخ به این پرسش کلیدی است که آیا مشارکت شهروندان در انتخاب قضات در ایران امکان دارد و می‌تواند به تقویت نظام دادگستری و ارتقای عملکرد قوه‌ی قضائیه منجر شود؟ برای نیل به این هدف، پژوهش حاضر با بهره‌گیری از روش توصیفی-تحلیلی، نظام‌های انتخاب قضات در سه کشور آمریکا، اندونزی و ایران را مورد مطالعه قرار داده است. همچنین، با استناد به دیدگاه‌های علمای شیعه در خصوص مشارکت شهروندان در امور حکومتی و تجربیات قضات تحکیم، تلاش شده است تا ابعاد مختلف موضوع به شکلی جامع و عمیق مورد بررسی قرار گیرد. یافته‌های این پژوهش حاکی از آن است که با توجه به مزایا و موفقیت‌های نظام‌های مشارکت مردمی در انتخاب قضات در کشورهایی نظیر آمریکا و اندونزی، و نیز با عنایت به دیدگاه‌های علمای شیعه در خصوص اهمیت حضور شهروندان در تعیین سرنوشت خویش، می‌توان نتیجه گرفت که مشارکت شهروندان در انتخاب قضات در ایران نیز امری ممکن و سودمند است. این امر می‌تواند با افزایش حس مسئولیت‌پذیری در قضات و ارتقای اعتماد عمومی به دستگاه قضا، به بهبود عملکرد کلی نظام قضایی کمک شایانی نماید. https://ijcs.kashanu.ac.ir/article_115604.html پژوهش حاضر با هدف پیش‌بینی کژکاری جنسی براساس بهزیستی روان‌شناختی با نقش میانجی سبک مقابله‌ای انجام شده است وجامعه اماری کلیه زنان متاهل بین سن 35 تا 40سال کلینیک های روان شناختی غرب تهران که به شیوه ی نمونه گیری تصادفی خوشه ایی از 200 نفرجامعه اماری تعداد 130 نفر از زنان در سال 1405-1404به پرسشنامه ها پاسخ دادند. آنها به سه پرسشنامه کژکاری جنسی،(روزن و همکاران، 1997) پرسشنامه بهزیستی روان‌شناختی ریف فرم کوتاه(1988)، پرسشنامه سبک مقابله‌ای بیتینگر و موس(1981) پاسخ داده اند. به منظور تجزیه و تحلیل داده‌ها در سطح آمار استنباطی از همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه به شیوه همزمان، روش بارون و کنی استفاده شده است. پس از اجرا و تکمیل پرسشنامه‌ها پاسخ‌ها را در spss24 تجزیه و تحلیل کردیم و یافته‌های پژوهش نشان داده است که رشد شخصی از مؤلفه‌های بهزیستی روان‌شناختی قادر به پیش‌بینی کژکاری جنسی است (p<./.1). ارتباط مثبت با دیگران که از مؤلفه بهزیستی روان‌شناختی است با سبک مقابله‌ای ارتباط دارد. مؤلفه سبک مقابله‌ای به نام حل مسئله با کژکاری جنسی ارتباط دارد(p<./.1) اما متغیر میانجی به نام سبک مقابله‌ای با روش بارون و کنی نتوانست نقش میانجی بین کژکاری جنسی و بهزیستی روان‌شناختی داشته باشد.