این پژوهش با توجه به اهمیت بنیادین قوه‌ی قضائیه در جوامع اسلامی و غیر اسلامی و نیز ضرورت استقلال و مشروعیت نظام قضایی، به بررسی نقش و تأثیر مشارکت شهروندان در انتخاب قضات محاکم می‌پردازد. هدف اصلی این پژوهش، پاسخ به این پرسش کلیدی است که آیا مشارکت شهروندان در انتخاب قضات در ایران امکان دارد و می‌تواند به تقویت نظام دادگستری و ارتقای عملکرد قوه‌ی قضائیه منجر شود؟ برای نیل به این هدف، پژوهش حاضر با بهره‌گیری از روش توصیفی-تحلیلی، نظام‌های انتخاب قضات در سه کشور آمریکا، اندونزی و ایران را مورد مطالعه قرار داده است. همچنین، با استناد به دیدگاه‌های علمای شیعه در خصوص مشارکت شهروندان در امور حکومتی و تجربیات قضات تحکیم، تلاش شده است تا ابعاد مختلف موضوع به شکلی جامع و عمیق مورد بررسی قرار گیرد. یافته‌های این پژوهش حاکی از آن است که با توجه به مزایا و موفقیت‌های نظام‌های مشارکت مردمی در انتخاب قضات در کشورهایی نظیر آمریکا و اندونزی، و نیز با عنایت به دیدگاه‌های علمای شیعه در خصوص اهمیت حضور شهروندان در تعیین سرنوشت خویش، می‌توان نتیجه گرفت که مشارکت شهروندان در انتخاب قضات در ایران نیز امری ممکن و سودمند است. این امر می‌تواند با افزایش حس مسئولیت‌پذیری در قضات و ارتقای اعتماد عمومی به دستگاه قضا، به بهبود عملکرد کلی نظام قضایی کمک شایانی نماید.